آقای مجید اصغر:

نقش زنان در پیدایش، بقا، رشد و پیشرفت نوع بشر، به همان اندازه مهم است که نقش مردان. این دو رکن جامعه انسانی، هنگامی که در کنار یکدیگر و بر پایه برابری حرکت کنند، تعادل نظام اجتماعی حفظ می‌شود. از همین رو، اسلام در چارچوب وظایف و مسئولیت‌های هر یک، حقوقی برابر برای زن و مرد در نظر گرفته است. زنان در زمینه‌هایی همچون حق حیات، مالکیت، حفظ کرامت، ارث، آموزش، بهداشت، ازدواج و سایر عرصه‌های مهم زندگی، از جمله حق رضایت در امور مربوط به خود، از حقوقی مساوی برخوردارند. پیامبر اکرم(ص) نیز بارها بر خوش‌رفتاری با زنان، احترام به آنان و پاسداری از حقوقشان تأکید کرده‌اند.

با این حال، امروزه مشاهده می‌شود که نه تنها در جوامع غیراسلامی، بلکه حتی در بسیاری از کشورهای اسلامی نیز به جای عمل به تعالیم خداوند و پیامبر(ص)، از سنت‌های محلی و رسوم ساخته دست بشر پیروی می‌شود. رسم‌هایی مانند قتل‌های ناموسی، ازدواج اجباری و دیگر سنت‌های ناپسند همچنان رواج دارند و تقریباً هیچ روزی نمی‌گذرد که زنان بی‌گناه، دختران نوجوان و کودکان قربانی این رسوم نشوند.

رعایت حقوق زنان تنها یک مسئله اخلاقی یا اجتماعی نیست، بلکه برای توسعه انسانی، ثبات اقتصادی کشورها و برقراری امنیت و آرامش نیز ضروری است. تقریباً همه کشورهای جهان بر این باورند که زنان باید از فرصت‌های برابر در آموزش، بهداشت، اشتغال، عدالت و مشارکت سیاسی و اجتماعی برخوردار باشند. منشور سازمان ملل متحد نیز این حقوق را تضمین کرده و همه سازمان‌های منطقه‌ای خود را ملزم به رعایت آن دانسته‌اند.

با وجود این، در عمل مشاهده می‌شود که در جوامع غربی نیز، با وجود همه شعارها و ادعاهای آزادی، حقوق زنان همچنان نقض می‌شود. بسیاری از نهادهای معتبر مدافع حقوق زنان در گزارش‌های خود نشان داده‌اند که حدود یک‌سوم زنان در کشورهای اروپایی قربانی خشونت جسمی یا جنسی می‌شوند، اما بخش زیادی از این موارد هرگز گزارش نمی‌شود. بر اساس یکی از این بررسی‌ها، تنها ۱۱٫۳ درصد از زنان در سال گذشته شکایت خود را به پلیس ارائه کرده‌اند که از این میان، ۶٫۱ درصد مربوط به تعرض مردان بوده است. این آمار جدا از موارد خشونت خانگی است. همچنین نرخ طلاق و جدایی نیز رو به افزایش است. بسیاری از زنانی که شکایت نمی‌کنند، در واقع به دلیل بی‌اعتمادی به نظام حقوقی از پیگیری قضایی خودداری می‌کنند. افزون بر این، ۳۰٫۷ درصد از زنان از خشونت جسمی، جنسی و خسارت‌های مالی شکایت داشته‌اند، اما خسارت آنان جبران نشده است.

از جمله کشورهایی که گزارش‌های متعددی درباره بدرفتاری با زنان در آنها منتشر شده، می‌توان به ایالات متحده، بریتانیا، فنلاند، بلغارستان، سوئد و دانمارک اشاره کرد.

در مقابل، هرچند گزارش‌های مربوط به نقض حقوق زنان در کشورهای اسلامی کمتر منتشر می‌شود، اما وضعیت افغانستان در این زمینه بازتاب گسترده‌ای در سطح جهان داشته است. اگرچه حجاب در همه کشورهای اسلامی امری رایج است، اما در افغانستان پوشاندن کامل بدن برای زنان اجباری اعلام شده و تخلف از آن با بازداشت و مجازات، از جمله شلاق، همراه است. کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل نسبت به این وضعیت ابراز نگرانی شدید کرده و در بسیاری از کشورها نیز اعتراض‌هایی در حمایت از زنان افغانستان برگزار شده و همچنان ادامه دارد.

در افغانستان استفاده از آرایش و مدل‌های مختلف مو جرم محسوب می‌شود. زنان موظف به استفاده از پوشیه و جوراب هستند و در صورت تخلف ممکن است زندانی شوند. تحصیل دختران پس از دوازده‌سالگی ممنوع است و زنان اجازه حضور در پارک‌ها، باشگاه‌های ورزشی، بسیاری از اماکن عمومی و برگزاری مراسم را ندارند. در شهر هرات، هنگامی که مردان در اعتراض به محدودیت‌های اعمال‌شده علیه زنان تظاهرات کردند، پلیس به سوی آنان تیراندازی کرد. همچنین در جریان تیراندازی به یک راهپیمایی زنان، دو زن کشته شدند. زنان از اشتغال نیز محروم‌اند و حتی اجازه استفاده از عطر را ندارند. در بازارهای افغانستان نیز زنان عمدتاً با برقع‌های شتل‌کاک دیده می‌شوند و در نتیجه، نیمی از جمعیت کشور از مشارکت در روند توسعه و پیشرفت محروم مانده‌اند.

در پاکستان، در ظاهر شرایط امیدوارکننده‌تر به نظر می‌رسد. برای زنان در مجلس سهمیه در نظر گرفته شده و آنان می‌توانند در فعالیت‌های سیاسی مشارکت داشته باشند. همچنین زنان تاکنون به مقام‌های مهمی مانند نخست‌وزیر، وزیر ارشد، وزیر امور خارجه، وزیر، قاضی و حتی رئیس دیوان عالی دست یافته‌اند، هرچند بیشتر این افراد از طبقات مرفه جامعه بوده‌اند.

اما اگر از شهرها فاصله بگیریم، وضعیت زنان روستایی در همه استان‌های پاکستان، از پنجاب و سند گرفته تا خیبر پختونخوا و بلوچستان، همچنان نگران‌کننده است. در بسیاری از روستاها، مردان تصمیم‌گیرنده اصلی هستند و زنان، جز در برخی خانواده‌های خاص، از آزادی و اختیار کافی برخوردار نیستند. قتل، ازدواج اجباری، تجاوز و خشونت علیه زنان همچنان به‌طور مداوم رخ می‌دهد. هرچند این حوادث مورد توجه قرار می‌گیرند، اما به نظر می‌رسد که اوضاع همچنان از کنترل خارج است.

قانون اساسی پاکستان حقوق برابر زنان و مردان را تضمین کرده و همه شهروندان را در برابر قانون برابر می‌داند. همچنین قوانین متعددی برای حمایت از حقوق زنان تصویب شده است، اما آنچه بیش از همه اهمیت دارد، اجرای دقیق و مؤثر این قوانین است. فراهم کردن آموزش، خدمات بهداشتی، فرصت‌های شغلی و محیطی امن و عاری از آزار و اذیت برای زنان، از ضروریات جامعه است.

از آنجا که تقریباً نیمی از جمعیت کشور را زنان تشکیل می‌دهند، نادیده گرفتن آنان و بی‌توجهی به حقوق اساسی‌شان، مانعی جدی بر سر راه توسعه کشور و ارتقای جایگاه آن در جامعه جهانی خواهد بود. از این رو، لازم است حقوق زنان بر اساس اصول اسلامی به‌طور کامل تضمین شود تا آنان بتوانند نقش مؤثر و سازنده خود را در جامعه ایفا کنند.

لینک: https://jang.com.pk/news/1595422